KÜTÜPHANE

Fikri ve Sınai Mülkiyet Sözlüğü

Bu fikri ve sınai mülkiyet sözlüğü; marka, patent ve tasarım süreçlerinde sık karşılaşılan terimleri sade bir dille açıklamak için hazırlanmıştır. Terimler alfabetik olarak sıralanmıştır.

A

Ayırt Edicilik: Bir markanın, bir işletmenin mal veya hizmetlerini başka işletmelerinkinden ayırabilme özelliğidir. Tescil için aranan temel şartlardan biridir.

AB Markası (EUTM): Tek bir başvuruyla Avrupa Birliği’ne üye tüm ülkelerde geçerli koruma sağlayan marka tescil sistemidir.

B

Buluş: Teknoloji alanında belirli bir soruna teknik bir çözüm getiren fikir ürünüdür. Patent korumasının konusudur.

Buluş Basamağı: Bir buluşun, ilgili teknik alandaki uzman bir kişi için aşikâr olmaması durumudur. Patent verilebilmesinin zorunlu kriterlerindendir.

C – Ç

Coğrafi İşaret: Belirgin bir niteliği, ünü veya özellikleri bakımından kökeninin bulunduğu yöre ile özdeşleşmiş ürünleri gösteren işarettir (ör. Antep Baklavası, Malatya Kayısısı).

E

EPC (Avrupa Patent Sözleşmesi): Tek bir başvuruyla birden fazla Avrupa ülkesinde patent koruması alınmasını sağlayan uluslararası sözleşmedir.

F

Faydalı Model: Türkiye’de ve dünyada yeni olan, sanayiye uygulanabilen buluşlara verilen, patente göre daha kısa süreli (10 yıl) ve daha az maliyetli koruma belgesidir. Buluş basamağı kriteri aranmaz.

Freedom to Operate (FTO): Bir ürünü piyasaya sürmeden önce, üçüncü taraflara ait geçerli patentlerin ihlal edilip edilmediğini tespit etmeye yönelik analizdir.

İ

İtiraz: Marka veya patent başvuru sürecinde, verilen bir karara ya da yayınlanan bir başvuruya karşı ilgili kişilerin yaptığı yasal başvurudur.

K

SMK (Sınai Mülkiyet Kanunu): 6769 sayılı (2017) kanun; marka, patent, tasarım ve coğrafi işaretleri düzenleyen temel yasadır.

L

Lahey Anlaşması: Tek bir uluslararası başvuruyla birden fazla ülkede tasarım tescili yapılmasını sağlayan sistemdir.

M

Madrid Protokolü: WIPO tarafından yürütülen, tek bir başvuruyla üye ülkelerde marka tescili sağlayan uluslararası sistemdir.

Marka: Bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeye yarayan; sözcük, şekil, renk, harf, sayı, ses gibi her türlü işarettir.

Marka Tescili: Bir markanın mülkiyet hakkının yetkili kurumlarca (Türkiye’de TÜRKPATENT) kayıt altına alınması işlemidir.

Menşe Adı: Tüm nitelikleri belirli bir coğrafi alana ait doğal ve beşeri unsurlardan kaynaklanan coğrafi işaret türüdür.

N

Nice Sınıflandırması: Mal ve hizmetlerin marka tescilinde kullanılan, 45 sınıftan oluşan uluslararası sınıflandırma sistemidir.

P

Patent: Bir buluş sahibine, buluşunu belirli bir süre (20 yıl) üretme, kullanma, satma ve ithal etme konusunda tanınan tekel hakkıdır.

PCT (Patent İşbirliği Antlaşması): Tek bir uluslararası başvuruyla çok sayıda ülkede patent koruması sürecini başlatmayı sağlayan sistemdir.

S

Sınai Mülkiyet Hakları: Marka, patent, faydalı model, tasarım ve coğrafi işaret gibi, ticari ve sınai değeri olan fikri ürünler üzerindeki hakların bütünüdür.

T

Tanınmış Marka: Toplumda geniş kitlelerce bilinen, yüksek tanınmışlık düzeyine ulaşmış markadır. Daha geniş bir koruma sağlar.

Tasarım: Bir ürünün tümünün veya bir kısmının; çizgi, renk, şekil gibi unsurlarla elde edilen dış görünümüdür. Tescil için yeni ve ayırt edici olmalıdır.

Telif Hakkı: İlim, edebiyat, müzik, güzel sanat ve sinema eserleri üzerinde, eserin yaratılmasıyla kendiliğinden doğan haklardır. Tescil zorunluluğu yoktur.

TÜRKPATENT: Türk Patent ve Marka Kurumu. Türkiye’de sınai mülkiyet başvurularının yapıldığı ve tescillendiği resmi kurumdur.

Ü

Ülkesellik İlkesi: Sınai mülkiyet korumasının yalnızca tescilin yapıldığı ülke sınırları içinde geçerli olması ilkesidir.

W

WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı): Fikri mülkiyet haklarının uluslararası düzeyde korunmasını koordine eden Birleşmiş Milletler kuruluşudur.

Y

Yenilik: Bir buluşun veya tasarımın, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya açıklanmamış olması durumudur. Patent ve tasarım tescilinin temel şartıdır.

Uluslararası düzeydeki resmi tanımlar için WIPO ve TÜRKPATENT kaynaklarına da başvurabilirsiniz. Sorularınız için bize ulaşın.